Is de WCAG wettelijke verplichting?

Ja, de WCAG is in Nederland een wettelijke verplichting. Voor overheidsorganisaties geldt die verplichting al jaren, en sinds 28 juni 2025 zijn ook veel bedrijven in de private sector verplicht hun digitale diensten toegankelijk te maken. Welke regels precies voor jouw organisatie gelden, hangt af van je sector en de aard van je dienstverlening. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over de WCAG als wettelijke eis.

Voor wie geldt de WCAG-verplichting in Nederland?

De WCAG-verplichting geldt in Nederland voor twee groepen: overheidsorganisaties en een brede groep private aanbieders van digitale producten en diensten. Overheidsinstanties zijn al sinds 2018 verplicht hun websites en apps toegankelijk te maken. Voor bedrijven in specifieke sectoren is die verplichting er per 28 juni 2025 bijgekomen.

Onder de overheidsplicht vallen het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en publiekrechtelijke instellingen zoals De Nederlandsche Bank. Ook semipublieke organisaties die publieke taken uitvoeren, zoals woningcorporaties en zorginstellingen, zijn verplicht hun digitale dienstverlening toegankelijk te maken. Voor gemeenten betekent dit concreet dat websites, intranetten, apps en zelfs pdf’s moeten voldoen aan de eisen voor digitale toegankelijkheid Deze link opent in een nieuw tabblad zoals die in de wet zijn vastgelegd.

Voor de private sector gelden de nieuwe toegankelijkheidseisen niet voor elke willekeurige website. De verplichting richt zich op aanbieders van specifiek aangewezen producten en diensten, waaronder:

• E-commerceplatforms (webshops die aan consumenten verkopen)
• Financiële dienstverleners zoals banken en verzekeraars
• Elektronische communicatiediensten zoals telecomproviders
• E-bookdiensten en audiovisuele mediadiensten

Micro-ondernemingen zijn vrijgesteld. Dat zijn bedrijven met minder dan 10 werknemers én een jaaromzet van minder dan twee miljoen euro. Beide criteria moeten tegelijk gelden voordat de vrijstelling van toepassing is.

Welke wetgeving ligt ten grondslag aan de WCAG-eis?

De WCAG zelf is geen wet, maar een technische standaard. De wettelijke verplichting om aan die standaard te voldoen, vloeit voort uit twee verschillende wettelijke kaders: de Wet digitale overheid voor de publieke sector en de European Accessibility Act voor de private sector.

Voor overheidsorganisaties is de grondslag de Wet digitale overheid (Wdo). Die wet implementeert een Europese richtlijn en verwijst naar de technische norm EN 301 549, die WCAG 2.1 niveau AA omvat. Voldoe je aan WCAG 2.1 AA, dan voldoe je daarmee ook aan het webgedeelte van die Europese norm. Zo werkt de keten: Europese richtlijn, nationale wet, technische norm, en WCAG als praktische maatstaf.

Voor bedrijven is de grondslag de European Accessibility Act (EAA) Deze link opent in een nieuw tabblad, officieel EU-richtlijn 2019/882. Nederland heeft deze omgezet in de Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten, aangevuld met sectorspecifieke uitvoeringsbesluiten. De Nederlandse implementatie is daarmee geen één-op-één-wet, maar verspreid over meerdere regelingen per sector.

Naast deze twee kaders bestaat ook de Wet gelijke behandeling op grond van handicap en chronische ziekte (Wgbh/cz). Die wet verplicht zowel overheden als bedrijven om goederen en diensten zo toegankelijk mogelijk aan te bieden, maar noemt geen specifieke digitale standaarden. De Wdo en de EAA zijn daarmee de relevante wettelijke grondslag als het gaat om concrete eisen aan websites en apps.

Wat zijn de gevolgen van niet voldoen aan de WCAG?

Wie niet voldoet aan de WCAG-verplichting riskeert een formele handhavingsprocedure, een boete en reputatieschade. Toezichthouders hanteren een gefaseerde aanpak: eerst een waarschuwing of verzoek tot herstel, en pas daarna formele maatregelen als een organisatie niets doet.

De toezichthouders zijn verdeeld per sector. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op e-handelsdiensten en kan een boete opleggen tot 900.000 euro. Het Commissariaat voor de Media ziet toe op audiovisuele mediadiensten, de AFM op financiële dienstverleners. Naast een geldboete kunnen toezichthouders ook een last onder dwangsom of zelfs een verkoopverbod opleggen.

Reputatieschade is een even reëel risico als een financiële sanctie. Handhavingsmaatregelen worden gepubliceerd, en klachten van consumenten of belangenorganisaties kunnen het vertrouwen bij klanten en opdrachtgevers ondermijnen. In andere EU-landen zijn al rechtszaken aangespannen door belangenorganisaties tegen grote bedrijven wegens niet-naleving. Dat laat zien dat handhaving op digitale toegankelijkheid Deze link opent in een nieuw tabblad serieus wordt genomen, ook buiten de overheid.

Welk WCAG-niveau is wettelijk verplicht?

Het wettelijk verplichte niveau is WCAG 2.1, niveau A en AA samen. Dat zijn in totaal vijftig succescriteria. Niveau AAA is niet verplicht en in de praktijk ook niet haalbaar voor de meeste websites. Dit geldt zowel voor overheidsorganisaties als voor bedrijven die onder de EAA vallen.

De wet verwijst niet rechtstreeks naar WCAG, maar naar de Europese technische norm EN 301 549. Die norm hanteert WCAG 2.1 niveau AA als standaard voor webtoegankelijkheid. In de praktijk betekent dit dat je aan de wet voldoet als je website aan WCAG 2.1 AA voldoet.

WCAG 2.2 is inmiddels gepubliceerd, maar is nog niet opgenomen in EN 301 549 en daarmee nog niet wettelijk verplicht. Nieuwe overheidswebsites mogen alvast rekening houden met WCAG 2.2, maar WCAG 2.1 is vooralsnog de wettelijke maatstaf. Wanneer EN 301 549 wordt bijgewerkt om WCAG 2.2 te incorporeren, is nog niet bekend.

Geldt de WCAG ook voor bestaande websites en apps?

Ja, de WCAG-verplichting geldt ook voor bestaande websites en apps, maar de deadlines verschillen per sector. Voor overheidsorganisaties zijn alle overgangsperiodes al verstreken. Voor bedrijven die onder de EAA vallen, geldt een ruimere overgangsperiode voor bestaande diensten.

Voor de private sector geldt het volgende:

• Nieuwe producten en diensten die na 28 juni 2025 op de markt zijn gebracht, moeten direct voldoen aan de toegankelijkheidseisen.
• Bestaande producten en diensten die vóór 28 juni 2025 al beschikbaar waren, mogen nog tot 28 juni 2030 worden aangeboden zonder aanpassing.
• Na een ingrijpende wijziging vervalt de overgangsperiode direct. Pas je een bestaande website substantieel aan, dan moet die versie meteen voldoen.

De overgangsperiode tot 2030 klinkt ruim, maar is dat in de praktijk minder dan het lijkt. Een website die de komende jaren doorontwikkeld wordt, raakt die bescherming al snel kwijt bij een grotere update. Het is dus verstandig om toegankelijkheid nu al mee te nemen in je ontwikkelstrategie, in plaats van het als een toekomstig probleem te behandelen.

Hoe toon je aan dat je website WCAG-compliant is?

Je toont WCAG-compliance aan met een formele verklaring, ondersteund door een toegankelijkheidsonderzoek. De exacte vereisten verschillen per sector, maar de kern is hetzelfde: documenteer wat je hebt getest, wat je hebt gevonden en hoe je eventuele problemen aanpakt.

Verplichtingen voor overheidsorganisaties

Overheidsorganisaties zijn verplicht een toegankelijkheidsverklaring te publiceren via de invulassistent op toegankelijkheidsverklaring.nl. Zonder verklaring voldoe je simpelweg niet aan de wet, ook al is je website verder in orde. De verklaring moet minimaal jaarlijks worden bijgewerkt en is openbaar zichtbaar voor iedereen.

De standaardmethode voor het uitvoeren van een toegankelijkheidsonderzoek is de WCAG-EM (Website Accessibility Conformance Evaluation Methodology) Deze link opent in een nieuw tabblad. Dit is een gestandaardiseerde vijfstappenmethodiek voor handmatige audits, erkend door toezichthouders. Automatische screeningtools zoals Axe of Lighthouse kunnen helpen bij een eerste analyse, maar het grootste deel van de vijftig succescriteria vereist handmatige beoordeling.

Verplichtingen voor bedrijven onder de EAA

Voor bedrijven die onder de EAA vallen, is een conformiteitsverklaring verplicht. Daarin verklaar je dat je product of dienst voldoet aan de toegankelijkheidseisen. Toezichthouders zoals de ACM vragen deze verklaring op bij een controle. Een externe audit is niet wettelijk verplicht, maar een onderzoek volgens de WCAG-EM-methode is de sterkste manier om aan te tonen dat je organisatie serieus werk maakt van digitale toegankelijkheid.

Wil je zeker weten dat je website voldoet aan de WCAG-eisen, ook als je doorontwikkelt? Bij Stuurlui nemen we digitale toegankelijkheid standaard mee in ons ontwikkelproces. Neem contact op en we kijken samen wat er nodig is.